388. Het zaad van Europa

De Europese Commissie werkt aan nieuwe regels waardoor het kweken van groenten en fruit alléén nog maar mag met door Europa toegelaten zaad. Dit naar aanleiding van een uitspraak van het Europese Hof van Justitie dat vorig jaar heeft beslist dat in Europa enkel nog gecertificeerd zaaigoed mag worden verkocht. Dit geldt niet enkel voor de professionele land- en tuinbouw en voor biologische boeren, maar ook voor bijvoorbeeld volkstuinders. De lobby van biotechbedrijven zoals Monsanto, Bayer en DuPont heeft blijkbaar gewerkt. Het zijn dezelfde bedrijven die recentelijk in het nieuws kwamen vanwege de bijensterfte en de giftige neonicotinoïden waarmee zij hun zaaigoed behandelen. Drie van deze neonicotineoïden zijn nu in Nederland tijdelijk verboden. Let wel, dit zijn drie van de vele tientallen soortgelijke gifstoffen die nog wel zijn toegestaan. Daarnaast is sinds juni 2011 een verordening van Het Europese Parlement van toepassing, die bepaalt dat geen enkel gewasbeschermingsmiddel op de markt mag worden gebracht of gebruikt, tenzij het middel officieel is toegelaten. Het addertje onder het gras zit hem erin dat door deze verordening simpele huismiddeltjes als groene zeep tegen luizen, bier tegen slakken of melk om snijmesjes te ontsmetten, daarmee ook verboden zijn. Het zijn hulpmiddelen die in de sterk opkomende biologische landbouw veel toegepast worden en wat de biotechbedrijven dus geen geld oplevert. Voor het gebruik van deze simpele en onschuldige huismiddeltjes moet een boer of tuinder in de toekomst goedkeuring hebben van de Europese Commissie. Dat kan alleen als blijkt “dat de desbetreffende stof geen onmiddellijk of uitgesteld schadelijk effect heeft op de gezondheid van mens of dier, noch een onaanvaardbaar nadelig effect heeft op het milieu”. Een lidstaat of belanghebbende partij moet daartoe “een aanvraag indienen voor goedkeuring als basisstof, met eventueel beschikbare evaluaties over de mogelijke effecten”. Dit wil zeggen dat als een boer groene zeep wil gebruiken tegen luis op zijn tuinbonen, dit niet mag. Eerst zal de werking aangetoond moeten worden van elke werkzame stof in die groene zeep en zo van elk ander onschuldig middel. Zulk onderzoek kost tienduizenden euro’s per onderzochte stof en is voor biologische boeren niet op te brengen. Deze verordening wilde men er snel doordrukken, maar doordat er veel protesten kwamen, zijn de maatregelen inmiddels uitgesteld tot 1 januari 2014. Bedrijven krijgen tot 1 juli 2015 de gelegenheid om goedkeuring te verkrijgen.

Verwachting: over een tijdje kunnen we het wel schudden en is er geen sprake meer van enige vrijheid op elk gebied van het leven. Alles wordt van bovenaf bepaald, geregeld en gecontroleerd. Wie  niet mee wil in het systeem, wordt opgesloten en heropgevoed. Ouderen die ziek zijn, niet of minder productief, worden nog even volgestopt met ‘geneesmiddelen’, waarna er tenslotte één allerlaatste pil rest.

Piet Schellekens: 'Gentechmais met pauwenveren'

257. De man die bomen plantte

De man die bomen plantte is het verhaal van Elisard Bouffier, die in zijn eentje door eenvoudig te volharden in zijn streven, een heel bos plantte. Heeft deze man echt bestaan of leefde hij alleen in de fantasie van auteur Jean Giono? In elk geval is het verhaal nog steeds springlevend en inspirerend. Het was de wens van Jean Giono dat zijn verhaal over de man die bomen plantte doorgegeven zou worden. Hij zag daarom af van zijn auteursrecht. Dit mooie boekje is te bestellen bij Uitgeverij Jan van Arkel. De vertaling is van Ernst van Altena met foto’s van Martin Kers, prijs 14,95. Het boekje is ook gratis te downloaden via www.genoeg.nl, zodat u er eventueel zelf een boekje van kunt maken.  Aansluitend hierop een bijzonder filmpje over het ontstaansproces van een eik:http://www.pietervandenberg.net/documentaireskijken/?p=6789

120. Knikkertijd

Het is weer knikkertijd. Zomaar ineens op een mooie dag in het vroege voorjaar, graven kinderen een kuiltje in de aarde waar de knikkers in gerold moeten worden.

Als je goed speelt kun je veel knikkers winnen. Eigenlijk is het een oud symbolisch spel dat het zaaien uitbeeldt. De boer die het land omploegt, er met de eg overheen gaat en daarna met een brede sierlijke worp het zaad aan de aarde toevertrouwd. De knikkers zijn als de zaadjes die in de aarde terecht moeten komen. Ben je een behendige speler dan wordt je inzet vermeerderd. Knikkeren betekent net als zaaien, vermenigvuldiging.

    Het zaaien liet een boer niet over aan de buurman, dat deed de boer zelf. Het was hét magische moment van het jaar, een handeling die hij geconcentreerd en ritmisch lopend uitvoerde. Een aanzet gevend tot nieuw leven met de hoop op een rijke oogst. Ook voor het poten van aardappelen wordt er zo’n kuiltje gemaakt,  aardappeltje erin en later in het jaar volgt er een rijke oogst. Het ronde kuiltje met knikkers lijkt ook sprekend op een nest met eitjes. Voorjaar, zaaien, knikkeren, vogelnestjes, Pasen en paaseitjes, het hoort allemaal bij elkaar.

    Vroeger werden de knikkers van steen, hout of lood gemaakt, later van klei en kalk en beschilderd met een kleurtje. Ik kan me voorstellen dat er oorspronkelijk eikels voor werden gebruikt of galappeltjes. Tegenwoordig zijn knikkers van glas en zit er vaak een figuurtje in. Knikkers worden bewaard in een knikkerzak, een mannelijk element. Het ronde kuiltje in moeder aarde is een sprekend vrouwelijk element. En zo knikkerden ze nog lang en gelukkig.