518. Het Elzenhaantje (Agelastica alni)

Dit prachtige blad van de Hazelaar is bewerkt door het Elzenhaantje. Het staalblauwe metaalkleurige kevertje leeft o.a. op de bladeren van els, populier, wilg en hazelaar en vreet gaatjes in het blad.

De haantjes (veel bomen en plantensoorten hebben hun eigen specifieke haantjes), leggen omstreeks mei/juni honderden oranje eitjes aan de onderkant van het blad, waar dan na een dag of tien de larven uitkomen. Deze vreten van het blad totdat ze zich in juli onder de afgevallen bladeren verpoppen. Na enkele weken (juli/aug) verschijnen dan de haantjes die zich tegoed doen aan de bladeren. 

 

322. Houtkevers en hun werk

   Ik zag vanochtend de eerste twee houtkevertjes vliegen in mijn huiskamer, een jaarlijks terugkerend verschijnsel en een vertrouwd beeld. Van april tot en met juni, kruipen de kevertjes (5 mm) van de kleine houtkever (Anobium punctatum) uit het gaatje wat ze geboord hebben. Later in het jaar vliegen dan nog diverse andere soorten uit, zoals de kleine wespenbok (Clytus arietis).

   Door de jaren heen heb ik allerlei houten stokken en bijzondere vormen verzameld waar vaak al larven in zaten. Daarnaast hou ik nogal van houtkevers en boktorren. Ja, ze boren inderdaad gaatjes in het hout, hoewel mijn meubels daarvan meestal verschoond blijven. Blijkbaar eten ze liever van het buitenhout. Het zijn de larven die de gangenstelsels graven, iets wat ze erg kunstig doen en waar ik bewondering voor heb. De kleine houtkever is in ons land de meest voorkomende houtgraver in gebouwen en daarbuiten, hij houdt van de zachtere houtdelen zoals het spinthout. Als de kevertjes met elkaar gepaard hebben legt het vrouwtje eitjes. De larve die uit zo’n eitje komt boort een aantal gangen in het hout. Ongeveer 2 à 3 jaar later verpopt de larve zich en metamorfoseert tot een kevertje welke zich een uitgang boort door het hout om te paren en vervolgens binnen een maand te sterven.
Zulke kevertjes vlogen hier dus vanochtend rond. Ze staan bijna stil in de ruimte terwijl hun vleugeltjes zeer snel bewegen als een kolibrie. Wat ook opmerkelijk is, maar dat is met het blote oog nauwelijks te zien, is dat de dekschilden lange rijen met kleine gaatjes vertonen. Op de foto’s een aantal kunstwerken van diverse soorten houtkevers.

Kleine wespenbok (Clytus arietis)

 

Patroon larve van de kleine houtkever

Gaatjes van de kleine houtkever

Ovale gaatjes van boktor

Boktorlarve in spinthout van grove den

Werk van schorskevers

Uitwerpselenpatroon van schorskevers

 Zie ook:

 blog 243 Houtbewerking door insecten en vogels

http://pietschellekens.blogspot.nl/2011/12/243-houtbewerking-door-insecten-vogels.html#!/2011/12/243-houtbewerking-door-insecten-vogels.html

en blog 29: Metaforen: de huid van de aarde

https://www.blogger.com/blogger.g?blogID=1718803392760133192#editor/target=post;postID=9005199233975243080;onPublishedMenu=allposts;onClosedMenu=allposts;postNum=23;src=postname

 

243. Houtbewerking door insecten, vogels en dieren en de symboliek

   Als een boom zwak en ziek is en uiteindelijk sterft, trekt deze allerlei specifieke insecten, vogels en dieren aan die daarin een mogelijkheid voor zichzelf of de soort zien, om te overleven. Langzaam maar zeker gaat de boom over in zijn omgeving, een metamorfoseproces van een groot aantal jaren. Daarna is er nauwelijks nog iets van de boom over, want de natuur ruimt alles keurig op. Tijdens het omzettingsproces wordt er druk gegraven, geboord en gehakt door diverse dieren en insecten. De sporen in het hout die van deze werkzaamheden getuigen, zijn waard om goed te worden bekeken en dat doe ik dan ook. Ik kan het niet laten om de gangenstelsels, de gegraven paadjes en patronen grondig te bestuderen. De geheimzinnige tekens openbaren misschien wel iets van de overgang van leven naar dood of andere mysterieuze zaken.         Klik op de afbeeldingen

                    

   Neem nou bijvoorbeeld het Arabische schrift, dat wijkt helemaal niet zóveel af van wat insecten in het hout graveren. Daar begrijp ik weliswaar ook niet veel van, maar ik besef tegelijkertijd dat in deze Arabische tekens een rijke cultuurschat verborgen ligt. Wij mensen kennen allerlei uitingsvormen waarvan het schrift er een is. De meest simpele tekens en symbolen hebben een diepere betekenis en die zijn ook nog eens multi-interpretabel, zodat ieder mens daar op zijn eigen niveau betekenis aan kan geven. Deze symboliek vind je bijvoorbeeld terug bij oude grottekeningen, bij allerlei kerken en religieuze stromingen, maar ook in kindertekeningen. In wezen is het een universele taal die ieder mens in zich draagt waardoor men toegang kan krijgen tot essentiële levensinformatie.

   Een punt, cirkel of spiraal, een driehoek of vierkant, lijnen met allerlei variaties, ze hebben binnen de gegeven context een diepere betekenis. Het is meer dan zomaar een streepje of figuurtje. Daarom lijkt het mij waardevol om de eenvoudige taal van de natuur goed te leren verstaan, om overal een Steen van Rosetta in te vermoeden, waardoor de dingen zich mogelijk in hun essentie openbaren.

 Dennenschorskever             houtwespen in eik

Slakkenradulasporen op glas               Dode kersenboom

Larveuitwerpselen op beukenstam (li.) en eikentak (re.)

Zilvervisjes vraatpatroon                          Mineerkever

Spechtennest                              Deel uit mierennest in boom

Zie ook: De huid van de aarde (klik op de link hieronder)

http://pietschellekens.blogspot.com/2010/09/29-metaforen-de-huid-van-de-aarde.html

en: Houtkevers en hun werk

 http://pietschellekens.blogspot.nl/2012/04/322-houtkevers-en-hun-werk.html

214. Blaadjes met een gaatje

Veel boeren en tuinders krijgen bijkans een hartaanval als ze het zien, een gaatje in een blad. Dan moet er meteen de spuit overheen. Niet enkel over dat ene blaadje, maar over duizenden blaadjes en planten van dezelfde soort die op het land of in de kas in dichte rijen op elkaar staan.

Blaadjes met een gaatje of een afwijkende vorm hebben mijn aandacht omdat er iets speciaals gebeurt. Ieder gaatje of beschadiging heeft wel een verhaal, het zegt wat over oorzaak en ontstaan. Heeft de plant weinig weerstand, is ie verzwakt en hoe komt dat? Waardoor worden er insecten aangetrokken en waarom juist deze? Sommige beginnen aan het blad te knabbelen of leggen er eitjes op zodat de uitgekomen rupsen langzaam de levenskracht overnemen van de plant en er eigenlijk een metamorfose plaatsvindt van blad of plantendeel naar insect. Leven, ziekte en dood in de natuur, groei en bloei, zijn ook boeiend omdat er vaak paralellen zijn te ontdekken met ontwikkelingsprocessen bij mensen. De verschillende levensvormen werken gemeenschappelijk naar een bepaald evenwicht toe. Niet een absoluut evenwicht, want dat bestaat niet, maar naar een evenwichtige situatie waardoor er een zo optimaal mogelijke ontwikkeling van leven plaats kan vinden.  Binnen dat geheel heeft alles zijn specifieke schoonheid.

202. De slak en zijn kunstwerken

Klik op de foto voor een groter beeld.

   Laatst heb ik weer wat patronen gefotografeerd die tuinslakken achterlaten bij het eten van algen. Die patronen fascineren mij enorm, het zijn ware kunstwerken. Slakken hebben een soort van tong met een verharde rand waarop een groot aantal tandjes zitten. Daarmee schrapen ze algen van de ondergrond en raspen blad en plantenresten fijn tot hele kleine snippertjes. Deze tong zit onderaan de kop en heet radula, wat zoveel als krabber betekent. Maar een radula heeft een zeer bijzonder kenmerk. Deze vlijmscherpe tandjes zijn bekleed met magnetiet, een ijzerhoudend mineraal met een hardheid die elders in de natuur bij magnetiet niet voorkomt. De mooie driehoekjes boven zaten op een met algen begroeide glasplaat van een kas. De afbeelding hiernaast is van een schuurdeur waar ik een stoffige mat had uitgeklopt, dat vond de slak dus ook lekker. Het zijn allemaal afdrukken van de radula. Voor meer radula-afdrukken:

blog 46. Slakkensporen

http://pietschellekens.blogspot.com/2010/11/slakkensporen.html

   Zeeslakken zoals de Schaalhoren (Patella vulgata), hieronder afgebeeld, kunnen met hun radula zelfs rotsen afschrapen. Deze rots-bewonende zeeslakken, die een grijs tot groenblauwe schelp hebben, kruipen ’s nachts langzaam over de stenen en grazen de algen af. Langs hetzelfde spoor kruipen ze weer terug naar hun vaste rustplaats voordat deze droogvalt. De Schaalhoren komt algemeen voor langs de kusten van de Noordzee, vooral op plaatsen met veel golfslag. Ze leven in de getijdenzone waar ze zich vasthechten aan rotsen en een stenige ondergrond. Bij eb zuigt de Schaalhoren zich vast door middel van een krachtige spier, die dan niet onbeschadigd is los te krijgen. Door afscheiding van een zuur egaliseert de slak eerst de rots zodat deze heel precies op zijn lichaamsvorm aansluit. Hierdoor krijgt hij een waterdichte afsluiting zodat hij kan blijven leven tot het weer vloed wordt. Ik trof deze slakken aan bij de zuidkust van Ierland. Maar ook bij ons komen ze voor op strandhoofden en havenmuren en verder aan de Noordzeekusten tot in de Middellandse Zee en de Noord-Atlantische Oceaan. Ze kunnen een leeftijd bereiken van 15 jaar.

Zie ook: 133. De schoonheid van een slak   http://pietschellekens.blogspot.com/2011/05/133-de-slak-als-een-schoonheid.html

29. Metaforen: De huid van de aarde.

   De aarde is een organisme. De oerwouden, bossen en oceanen, de steppen en vlakten, vormen met hun beschermende en voedselrijke lagen de huid van de aarde. Die huid kan wel tegen een stootje. Beschadigingen, mankementen of probleempjes worden vanzelf opgelost, precies zoals het menselijk lichaam dat ook kan. Natuurlijke verwondingen genezen door het regenererend vermogen. Maar altijd tot op zekere hoogte natuurlijk, het moet niet te bont worden. Een algehele verstoring van de huid is ziekmakend, in een volgend stadium wordt het chronisch en als ook dit laatste signaal wordt genegeerd betekent dat het einde van het organisme. Een mens die een groot deel van zijn huidfunctie verliest, legt het loodje. De stoffelijke resten worden door de natuur met dank ontvangen en opgenomen in de kringloop waarvan alles en iedereen deel uit maakt.

   Zoals de mens en de aarde een huid hebben, zo heeft de boom ook een huid welke uit diverse lagen bestaat. Tussen de ziekteverschijnselen van een boom en die van de aarde zie ik overeenkomsten. Een boom die stervende is, zit vol met gaatjes en gangen. Dit beeld betekent in de natuur het einde van deze levensvorm. De zieke boom als een metafoor voor de geteisterde en geperforeerde aarde.                                       

   De buitenste en meest levenskrachtige laag van onze planeet is doorboord met ontelbare gangen voor delfstoffen zoals: zouten, metalen, olie, gas, water, enz. Kriskras over en onder elkaar liggen er draden, kabels, buizen en tunnels, worden er heipalen in de bodem geslagen, bergen afgegraven, rivieren verlegd, dammen en wegen gebouwd, oerwouden gekapt. Land, water en atmosfeer worden vergiftigd met allerlei chemicaliën. In een relatief zeer korte periode binnen onze mensheidsontwikkeling, hebben wij van de aarde een gatenkaas gemaakt. We  gedragen ons egoïstisch en onverantwoordelijk, we ondergraven de weerstand van het organisme waarvan ons voortbestaan afhangt, dommer kan het niet. Met mooie woorden als welvaart, duurzaamheid en economische groei verhullen we de hebzucht en het eigenbelang. Het resultaat van deze houding is een planeet die het niet meer bij kan benen, die zijn zelfgenezend vermogen verliest en als we niet heel snel zijn, ten dode is opgeschreven.