Het kauwtje op de
foto hoort bij een kauwenkolonie van ongeveer 120 kauwen die hier in
de buurt hun woon- en fourageplek hebben. Vanaf de eerste ontmoeting vatten we
sympathie op voor elkaar wat in de loop der tijd alleen maar sterker werd. Ondanks dat het kauwtje mij erg goed kent, blijft ze
toch enigszins bang. De meeste buurtbewoners hier houden namelijk
niet zo van kauwen, ik hoor ze nogal eens driftig in hun handen
klappen om ze te verjagen. Kauwtjes mijden die plekken liefst. Mijn kauwtje weet steeds beter wat ze aan me heeft en anticipeert daar op. Ze heeft een onderscheidend vermogen
wat meestal niet wordt verondersteld. Waarom niet? Omdat voor de mens
kauwen allemaal zwarte vogels zijn, wij kunnen in die groep
nauwelijks individuen onderscheiden. En als wij dat niet kunnen,
veronderstellen we vanuit ons superioriteitsgevoel dat dieren dat
dan zeker niet kunnen. Dat is een vergissing. Ik heb de kauwtjes
leren kennen als intelligente vogels die behalve zijn soortgenoten
ook de mens en zijn gedrag kunnen inschatten en begrijpen voor zover
dat voor hun van belang is. Als ik met een veger in de weer ben
loopt het kauwtje een stukje vooruit, ondertussen gezellig hier en daar wat
oppikkend. Maar de buurman die een veger hanteert betekent gevaar, dan vliegt ze direct weg. Mijn tuin is veilig
gebied. Ook als er bezoek is van mensen die ze niet kent, beschouwt ze
dat als vertrouwd. Tenzij men zich onrustig gedraagt of druk
gesticulerend praat. Kauwtjes zijn kijkers, ze zien alles en houden
de ogen van de mens goed in de gaten. Een rechtstreekse blik kunnen
ze moeilijk tegen.
Mijn kauwtje kent de
menselijke gebruiksvoorwerpen zoals: een bord, kopje, snoeischaar, veger,
hark, stoel, enzovoorts, zij weet wat dat inhoudt en wat ik ermee doe. Ook herkent ze
allerlei geluiden, een deur die open- of dichtgaat en wie daar
bijhoort, de klank van bestek op porselein, de diverse voetstappen,
een stem. Ze leert mij ook om
haar te begrijpen, bijvoorbeeld: als ik buiten een boterham eet, wil
zij ook graag een stukje en maakt mij dat duidelijk door haar
snavel beurtelings goed hoorbaar af te vegen aan het houten plateau
waarop ze staat. Ik bevestig dit gedrag door haar te
belonen. Een toegeworpen nootje dat ergens onder rolt en zij niet kan
vinden, wordt uiteindelijk wel gevonden doordat ik met mijn ogen in
die richting kijk en zij daaruit afleidt waar ze precies moet zoeken. Mijn tuin hoort bij
een deel van haar territorium. De andere kauwen weten en respecteren
dat tot op zekere hoogte. Zij en haar mannetje hebben de eerste
optie, daarna de twee kinderen van vorig seizoen. Maar voedsel is
voor iedereen van levensbelang. Als de hele meute zich niet meer kan
inhouden en zich op de broodkruimels stort, draait ze zich naar de
indringers, aanvallend, pikkend en joekerend: "kaw-kaw-kaw". Het is een
ritueel, blijven duidelijk maken aan de anderen dat deze tuin tot
haar domein behoort en zij de eerste keuze heeft.
