dinsdag 11 oktober 2011

211. De tomaat, het verleden en heden


   De tomaat (Solanum esculentum) behoort tot de nachtschadefamilie (net als de aardappel en de aubergine) en is afkomstig uit het Andesgebergte. Van origine is het een rankende plant met vruchtjes die zo klein zijn als een bes. De indianen hebben de plant gecultiveerd en in 1500 was de vrucht uitgegroeid tot de grootte van een cherrytomaat. De Spanjaarden namen zaad mee naar huis en kweekten voor het eerst in Europa tomatenplanten. In de landen rond de Middellandse Zee stond de tomaat zodoende al vroeg op het menu en werd 'pomme d'amour' (liefdesappel) genoemd wegens zijn veronderstelde liefde-opwekkende eigenschappen. Door de gele kleur die sommige varianten bezitten, kreeg de tomaat in Italië de naam: 'gouden appel' of 'pomo d'oro'. Al vrij snel werd de tomaat ook in Nederland gekweekt. Pas in de negentiende eeuw werden we er wat meer vertrouwd mee, zij het dan dat de tomaat voornamelijk werd gegeten als soep en saus. Pas later, na 1900, aten we de tomaat ook rauw. Rond 1950 ziet de tomaat er uit zoals wij hem nu kennen, groot en rood. Vanaf die tijd is men gestart met de teelt van tomaten in kassen en met de export. De Nederlandse kastomaat werd gekruist met wilde tomatensoorten waardoor de groei werd versneld, er diverse oogsten per jaar konden worden bereikt en de plant een lengte bereikte van wel 12 meter. De export breidde zich sterk uit en al gauw werd de kwaliteit uit het oog verloren. Men focuste zich vooral op de opbrengst per vierkante meter kas. Tomatenrassen werden geselecteerd en gekruist op dit criterium totdat uiteindelijk de bom barstte, de ‘wasserbomb’ dan welteverstaan. De Duitsers kochten onze tomaten niet meer omdat ze geen enkele smaak meer hadden, de export zakte in. Vanaf dat moment ging men zich intensief op de smaak richten. Er werden nieuwe rassen gekweekt met een betere smaak: trostomaten, cherrytomaten, Roma-tomaten, de gele tomaat en meer soorten.


   Nu moet ik hierbij wel een flinke kanttekening plaatsen omdat men nauwelijks heeft geleerd van deze en andere affaires, zowel in de landbouw, tuinbouw, als in de veeteelt. Zoals bijna met alles gaat het de telers, de belangenorganisaties en het Ministerie van Landbouw, niet primair om de kwaliteit van een product inclusief het welzijn van de consument, de gemeenschap en de aarde. Alles draait om de commercie en de werkwijze is er ook naar. Op dit moment produceren wij in Nederland tussen de 800 en 900 miljoen kilo tomaten! Tomatenplanten staan al lang niet meer in de aarde, maar op substraatmatten van steenwol en basalt, waar water met opgeloste voedingstoffen doorheen stroomt. De werknemers lijken op medici. Met plastic jassen, chirurgenhandschoenen en dunne schaartjes rijden ze op maankarretjes tussen de rijen. Binnenkort moeten ze ook nog zuurstofmaskers op omdat de tomaten harder groeien bij een verhoging van het CO2-gehalte in de kas.
   De trukendoos gaat nog verder open. Door middel van genetische modificatie kunnen genen van totaal andere gewassen in de tomatenplant worden gezet om de stevigheid te garanderen, de houdbaarheid te verlengen of smaak, geur en glans te versterken. Er zijn rassen in opmars met paarse, vierkante en stervormige tomaten, of gestreept met een pittige pepersmaak. Door een bepaald gen van een wortel in een tomatenplant te plaatsen is deze voortaan vorstvrij te houden waardoor er nóg meer productie per vierkante meter kan worden behaald.

   Door genetische manipulatie wordt de eigen samenhang van een organisme veranderd en vermengd met andere wezensvreemde kenmerken. De natuurlijke grenzen die er bestaan tussen de verschillende organismen worden doorbroken. We zijn met technieken bezig waarvan we de gevolgen voor het leven op aarde niet kunnen overzien. Elk levend organisme heeft zijn functie in het grote geheel. Het is geen machine waarvan onderdeeltjes die ons niet bevallen, verwijderd kunnen worden en andere stukjes toegevoegd. De ontwikkeling van het leven heeft miljoenen jaren geduurd, alles is nauwkeurig op elkaar afgestemd. Maar in enkele decennia hutselen we alles overhoop, alsof we ineens het geheim van het leven hebben ontdekt en nu zelf leven kunnen gaan scheppen. Maar als er geen markt voor is, als consumenten deze kwalijke producten niet meer kopen, houdt het vanzelf op. Door heel bewust koop- en leefgedrag bepalen wij als consumenten de richting waarin de wereld zich beweegt. Dat is de macht die ieder individu heeft en waardoor de wereld nog toekomst heeft.







vrijdag 7 oktober 2011

209. De damschreeuwer als hofnar


   De damschreeuwer is m.i. een dorpsgek, een goedaardig persoon met rare streken. Dit geldt ook voor de waxinelichtgooier en de concertgebouwprofeet. Deze drie unieke persoonlijkheden hebben met elkaar gemeen dat op zekere dag een koningin hun pad kruiste. Dat zou een heel goed teken kunnen zijn en in wezen is het dat ook: een koningin die koninklijke wijsheid en vrouwelijkheid uitstraalt, die zich ontvankelijk en welwillend opstelt en haar autoriteit gebruikt om de kwetsbare mens in de samenleving te beschermen. Want we hebben het hier over drie zeer gevoelige mensen die zich met moeite staande kunnen houden in een zich verhardende maatschappij. Een wijze koningin beseft zoiets en handelt er naar.
   Koningin Beatrix sprak in haar laatste Kerstboodschap o.a. de volgende woorden:
“Wanneer mensen het vertrouwde niet meer herkennen, groeit wantrouwen. Maar geduld, respect en saamhorigheid kunnen tegenwicht bieden. Het komt aan op maatschappelijke verbondenheid. De uitdaging is steeds elkaar te betrekken bij het oplossen van problemen. Wie zich deelnemer voelt, wordt ook gesterkt in besef van eigenwaarde.” Zij besluit haar toespraak met: “Bij de processen die het menselijk leven beheersen zijn wij allen betrokken. In tal van verbanden zijn wij met elkaar verbonden. Door ons te richten op een gemeenschappelijk perspectief kunnen wij trachten angst en argwaan te overwinnen en een goede balans te vinden tussen 'wij' en 'zij'. In de boodschap van geloof, hoop en liefde geeft Kerstmis ons bezieling en bemoediging.”
   Dat bleek holle retoriek. De koningin was na de betreffende incidenten onzichtbaar en zweeg in alle talen. Het justitieel apparaat kwam wel in actie. Gisteren is de damschreeuwer veroordeeld tot 1 jaar celstraf waarvan een half jaar voorwaardelijk. De waxinelichtgooier is vorige maand ontoerekeningsvatbaar verklaard. Hij wordt 1 jaar gedwongen opgesloten in een psychiatrisch ziekenhuis (inclusief gedwongen medicatie), een maatregel die in principe elk jaar weer verlengd kan worden. Deze man zat al een heel jaar in voorarrest, zat zelfs in de EBI (Extra Beveiligde Inrichting) bedoeld voor zware misdadigers. Omdat hij in hoger beroep gaat blijft hij in voorarrest zitten. De concertgebouwprofeet is gedwongen opgenomen in een psychiatrische inrichting. Het is mij niet bekend voor hoelang. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat deze drie mensen onevenredig zwaar zijn en/of worden gestraft. De aanwezigheid van de koningin bij de incidenten speelt daarbij volgens mij een grote rol. Het klimaat in Nederland verhardt. Er lijkt in onze maatschappij voor veel groepen en individuen geen plaats meer te zijn. Mensen met problemen komen in de knel. De gevangenhouding, de rechtszaken, de beveiliging- en controlemaatregelen, de psychiatrische onderzoeken en behandelingen van het genoemde drietal, zijn zwaar overtrokken en kosten ons ook nog eens bakken met geld.


Menselijkheid en “een goede balans vinden tussen ‘wij’ en ‘zij" (de woorden van de koningin), zouden de plaats in moeten nemen van angst, wraaklust en vergelding. Een hele simpele, praktische en ook nog eens veel goedkopere oplossing is een persoonlijk begeleider. Als het klikt kan deze zijn als een vriend waar je bij terecht kunt in moeilijke perioden. De begeleider kan een en ander bijsturen en in goede banen leiden en voorkomt daarmee dit soort incidenten. Een bepaald risico op excessen blijft desondanks altijd en overal bestaan. 
   Het koningshuis zou wel wat luchtigheid, humor en relativering kunnen gebruiken. Een advies aan de koningin: doe zoals velen voor u reeds deden en trek een aantal hofnarren aan. Momenteel staan er al drie kandidaten in de wacht.   

9 maart 2012
Het gerechtshof in Amsterdam heeft in hoger beroep de damschreeuwer veroordeeld tot een gevangenisstraf van 16 maanden waarvan 8 maanden voorwaardelijk met als bijzondere voorwaarde een verbod op aanwezigheid bij de Nationale dodenherdenking op 4 mei op de Dam te Amsterdam gedurende een proeftijd van 5 jaren. De rechtbank had een gevangenisstraf van 12 maanden waarvan 6 maanden voorwaardelijk opgelegd met dezelfde voorwaarde.

Zie ook: "De waxinelichtgooier en de koningin"
http://pietschellekens.blogspot.com/2011/04/112-de-waxinelichtgooier-en-de-koningin.html

"De damschreeuwer en de vlinder van Lorentz"
http://pietschellekens.blogspot.com/2011/04/121-de-damschreeuwer-en-de-vlinder-van.html


woensdag 5 oktober 2011

207. De kweepeer (Cydonia oblonga)

Kweeperenboom met vruchten

De kweepeer (Cydonia oblonga), is een vergeten vrucht, want wie kent de kweepeer tegenwoordig nog? In oude boomgaarden kom je nog wel eens een boom tegen, in zuidelijke landen wat vaker. Een rijpe kweepeer heeft een gele kleur als van een citroen en geurt heerlijk fris en zoet, zeker als je even over de schil wrijft. De bomen kunnen tot 6 meter hoog worden. Ook in plantsoenen zie je in de herfst soms van die mooie gele, op kleine appeltjes gelijkende, vruchten. Dit is de Japanse kweepeer (Chaenomeles japonica) waarvan de geur nog wat sterker is.

Links: bloesem Cydonia oblonga  Rechts:Chaenomeles japonica

In het voorjaar bloeit deze struikvormige kweepeer met mooie rode, oranje of witte bloemen die eetbaar zijn. De boom is een laatbloeier en bloeit in mei en juni met witroze bloesems. Van kweeperen kun je heerlijke jam of likeur maken. Rauw zijn ze niet eetbaar. De celwanden zijn te hard en ze smaken zuur en wrang door de looistoffen. Maar om in te maken als jam, gelei of marmelade zijn ze zeer geschikt. Het woord ‘marmelade’ is trouwens oorspronkelijk afgeleid van het Portugese ‘marmelo’ wat kweepeer betekent. Op het internet zijn veel lekkere recepten te vinden.
Ook de natuurgeneeskunde maakt gebruik van de kweepeer, bij buikpijn worden compressen op de buik gelegd van verse geraspte kweepeer. De Griekse geneesheer Hyppocrates schreef de vrucht voor tegen allerlei darmproblemen, o.a. een drank van kweeperenwijn met honig. Men neemt aan dat de verzachtende en gifstofbindend werking van de slijmstoffen inwerken op ontregelde en gevoelige darmen.

 Nog jonge fluweelachtige vrucht aan een kweeperenboom


dinsdag 4 oktober 2011

206. Lekker ding


   Deze vrouw zag ik op de markt bij een stoffenkraam staan. Ik had net mijn camera opgeborgen, keek nog even achterom en zag toen iets vreemds in de verte wat me meteen weer naar de camera deed grijpen.
   Ik stel me dan voor hoe dat is gegaan met die stof. Er is iemand die de afbeelding heeft ontworpen: een vrouwenfiguur in bikini. Een beeld van voren, een van achteren en dan naast elkaar op het textiel geprint. De stof wordt aangeboden aan stoffenhandelaren die dat weer proberen door te verkopen aan de detailhandel. Maar die kopen zoiets natuurlijk niet massaal in. Vandaar dat het uiteindelijk op de markt is beland voor 1 euro per meter. Blijkbaar leek het deze dame een goed idee om er een jurk van te maken. Ze is aan de naaimachine gaan zitten, heeft de moeite genomen om een patroon te zoeken, te knippen, te spelden, te rijgen en in elkaar te stikken. Nog even strijken en klaar. Uiteindelijk loopt ze er dan mee op straat te pronken.
   Ik zie er een soort van statement met een knipoog in, zo van: ‘Het kan me niks schelen wat jullie van me denken. Ja, ik ben wat fors gebouwd! Nou én?' Er is humor voor nodig om zo’n jurk te dragen en ook wel enige durf en moed en schijt.

maandag 3 oktober 2011

205. Griep en de verborgen wijsheid in de taal

  
Ziek-zijn en er letterlijk beter van worden, horen bij elkaar en zijn deel van één proces. Griep krijgen is voor veel mensen een jaarlijks terugkerend ongemak, wat men liefst zo snel mogelijk kwijt wil zijn. Want waarom zou je pijn lijden als het niet nodig is? Daar begint m.i. een misverstand: dat we beter worden als de vervelende verschijnselen er niet meer zijn. Zelf zie ik griep als een kans om een pas op de plaats te maken. Steeds maar doorhollen binnen de economische dictatuur waarin wij leven zonder enige tijd en ruimte om te reflecteren, is niet goed en wordt zonder erg een gewoonte.

Griep is een moment waarop je weerstand ervaart en lichaam en geest zegt: stop even, kijk eens waar je mee bezig bent in je leven en of je dat echt diep van binnen wel wilt. Griep krijgen hoort dus bij een bewustwordingsproces. Normaal gesproken gaat griep vanzelf over. Allopathische medicatie is daarom af te raden (wat het allemaal nog meer doet in je lijf is ongewis). Recent wetenschappelijk onderzoek heeft overigens aangetoond dat men zich op z’n hoogst een halve dag eerder beter voelt over een ziekteperiode van 14 dagen. 
Als je de griep zijn gang laat gaan, worden een voor een de zintuigen uitgeschakeld. De spijsvertering en de voortbeweging komt tot stilstand. Overgave, rust en ontspanning lijkt het devies te zijn, zodat het evenwicht kan worden hersteld.
De taal van een volk bevat vaak eeuwenoude informatie die er in de loop van de mensheidsontwikkeling in verweven is. Er bestaan 3 woorden  voor ‘griep’ waarmee ongeveer dezelfde ziekte wordt aangeduid n.l: 
Influenza, Catarrhe en Griep.

 1. Influenza komt van influere( L) en betekent invloed, binnenstromen. Dit woord is vanuit Italië in Nederland geïntroduceerd. Vroeger dacht men dat er vanuit de hemellichamen een geheimzinnige onstoffelijke kracht bij de mens naar binnen stroomde, een in-vloed die onzichtbaar was en men enkel door de gevolgen kon opmerken. Het woord ‘invloed’ komt in de 14e en 15e eeuw voor het eerst in de Nederlandse taal middels de schrijver Ruusbroec die dit waarschijnlijk uit het Duits heeft geleend (van Einfluss, het naar binnen vloeien, naar binnen stromen). Het oude WNT, Woordenboek der Nederlandsche Taal, omschrijft het als volgt: “Invloed is de inwerking van den hemel of van(de) hemellichamen, door middel van eene daarvan afstromende stof, op het wezen en de lotgevallen der menschen, of op al het aardsche in het algemeen”.

2. Catarrhe epidemicus is een algemene benaming voor griep welke stamt uit de tijd van Napoleon en werd gebruikt tot de eerste helft van 1900. Het werd ook afzonderlijk betiteld als: neuscatarrhe, keelcatarrhe, bronchiale catarrhe, maagcatarrhe, enzovoorts, zo ook catarrhe aestivitus (hooikoorts). ‘Catarrhe’ komt van Catharsis(Gr.) en betekent: zuivering, reiniging, loutering. De mentale, emotionele en lichamelijke bevrijding van een probleem waardoor wij ons vernieuwd voelen. De lichamelijke verschijnselen van catarrhe zijn ontstekingen van de slijmvliezen die samengaan met de afscheiding van slijm.

3. Griep is afgeleid van het Franse woord ‘grippe’ en gripper is: grijpen, pakken. Weer opnieuw en bewust grip krijgen op je leven.


Kort samengevat:
Influenza:  er zijn kwalijke invloeden binnengedrongen.

Catarrhe: algehele reiniging van lichaam en geest.

Griep: weer grip krijgen op het geheel.


De ziekteverschijnselen beschouwende, zou men  de volgende adviezen kunnen geven:

-  Beslagen tong, vieze smaak in de mond, ontstoken pijnlijke keel en stembanden:
Het is beter om niet te praten.

-  Geen trek in voedsel, een loopneus, keelpijn, misselijkheid en overgeven:
Het is goed om te vasten of weinig te eten 

-  Hoofdpijn, niet tegen licht kunnen:
De problemen, het piekeren en allerlei gedachten  loslaten, de ogen rust geven en sluiten.

-  Oorpijn:
Geluiden, gesprekken en informatie van buitenaf weren.

-  Vermoeidheid, spierpijn en koorts: :
Stoppen met werken. Rust en overgave in een prikkelarme omgeving.

Het bovenstaande is vrij algemeen gesteld. Er bestaan allerlei soorten griep met diverse verschijnselen die voor iedere persoon anders kunnen uitpakken. Elk individu heeft een eigen voorgeschiedenis qua erfelijkheid, constitutie en doorgemaakte ziektes. Specifieke klachten die vroeger al eens zijn doorgemaakt, kunnen zich tijdens een griep opnieuw manifesteren, rug- en nekklachten, keel- en oorontsteking, bronchitis, bot- en spierpijnen. Het lijkt alsof de vinger nog even op de zere plek van het lichaam wordt gelegd, zo van: geef aan deze oude klachten wat extra aandacht. Daarnaast is het opvallend dat bij griep één voor één de zintuigen worden uitgeschakeld. Een aantal dagen zo min mogelijk zintuiglijke prikkels lijkt me daarom op z'n plaats en zal ongetwijfeld de genezing bevorderen. Daarnaast biedt de natuur in onze directe omgeving voldoende ondersteunende middelen om het “lijden” enigszins te verzachten. Het is de kunst griep gewoon te ondergaan en geduld te oefenen.

zaterdag 1 oktober 2011

204. Obama en de moord op Anwar al-Awlaki


   Vandaag was er het bericht dat Barack Obama de liquidatie van Anwar al-Awlaki heeft begroet als “een nieuwe, belangrijke mijlpaal” in de strijd tegen terreur. Ik weet niet op welke weg Obama rijdt en hoeveel van deze mijlpaaltjes hij nog tegen zal komen op zijn route, maar feit is wel dat hij met zijn methoden en retoriek steeds meer in de voetsporen treedt van zijn voorganger George Bush. Verdachten van terreur worden zonder enige vorm van proces vermoord. Degenen die toevallig in de buurt waren hebben pech, die worden mee de dood ingejaagd of verwond.
   Amerika kent de doodstraf. Voor een land dat zich vrij en democratisch noemt met hoge normen en waarden, is het al een barbaarse methode om je op deze manier te ontdoen van mensen die misdaden plegen. Maar daar blijft het niet bij. Vijanden van de staat zoals verdachten van terrorisme worden zonder enige vorm van proces geliquideerd, ook in het buitenland. Daarmee maakt Amerika zich schuldig aan illegale buitengerechtelijke executies, schending van de Amerikaanse grondwet en de rechten van de mens zoals vastgelegd in het Handvest van de Verenigde Naties. Het is niet zomaar een incident. Het koelbloedig vermoorden van verdachte terroristen en gevaarlijk geachte tegenstanders is schering en inslag. Dat geldt ook voor de ontvoering en opsluiting van verdachten zonder proces en zonder tussenkomst van een rechter en voor marteling. Nu Awlaki vanuit de lucht is vernietigd inclusief de ‘collateral damage’ (er zaten nog twee andere mensen in de auto), is er nog geen enkel ‘beschaafd’ land ter wereld die hier tegen heeft geprotesteerd. De enige kritische geluiden komen uit Amerika zelf en dan alleen nog omdat de betreffende verdachte een Amerikaan is. Blijkbaar hebben de mensen over de grens minder rechten. Ook in Nederland blijft het stil. Het zijn onze vrienden: Amerika, Israël, China, Rusland en nog wat schurkenstaten, die de mensenrechten consequent schenden. Het is  niet in ons belang om ze tegen het hoofd te stoten.


Liquidatie  van een verdachte door de Israëlische luchtmacht in de Gazastrook

   Menselijke ethiek gaat over het vormen van gedachten, over ‘moreel juist’ gedrag in allerlei situaties en niet alleen over de vraag: wat is op dit moment het meest voordelige voor mij of voor mijn familie en vrienden? Wij kunnen ons met ethiek bezighouden omdat we mensen zijn. Daarmee onderscheiden we ons enigszins van de dieren, waarbij de egoïstische overlevingsdrang de basis van het gedrag vormt. Mensen zijn in staat aan het welzijn van een ander te denken.
   Een beschaafd land is gegrondvest op humane principes. Haar leiders hebben een geweten en kunnen een bewuste keuze maken tussen de mechanismen van het dierenrijk en de menselijke principes die daarbovenuit stijgen. Voor een aantal zaken bestaan morele gedragscodes. Daarnaast hebben landen regels en wetten gemaakt waaraan elke inwoner zich heeft te houden, ook de politici. Er bestaan overkoepelende gedragscodes zoals de Universele verklaring van de rechten van de mens, een morele en juridische standaard voor elk beschaafd land. Obama huldigt blijkbaar het principe van “het doel heiligt de middelen”. Maar om een samenleving zonder misdaad en terreur te bereiken, mag je je niet verlagen tot dezelfde methodes als die je veracht, dan ben je geen haar beter. Vaak bereik je ook nog eens het tegenovergestelde en val je in je eigen zwaard. Obama's voorganger, George Bush, in samenwerking met Blair en kornuiten, belazerden de wereld met leugens en bedrog. Toen dat uitkwam riep Bush dat we niet moesten zeuren want de grote dictator was toch verdreven. De actie van Bush kostte aan ongeveer 1 miljoen Irakezen het leven, over de miljoenen gewonden en getraumatiseerden zullen we het maar niet hebben. De “enorme klap” die Obama nu weer zegt te hebben uitgedeeld met de liquidatie van Awlaki zal zich tegen hem keren. Het beantwoorden van terreur met terreur, het zaaien van dood en verderf, daarmee oogst men nu eenmaal geen vrede en rechtvaardigheid.




Zie ook blog 131: Verklaring van de famile van Osama Bin Laden